Aktualności

          • Pierwszaki finalistami konkursu "Uczę się bezpiecznie żyć"

          • W dniu dzisiejszym odbył się XXI Konkurs dla Dzieci i Młodzieży Zarządu Województwa Dolnośląskiego i Euroregionu Nysa "Uczę się Bezpiecznie Żyć". W finale konkursu, który odbył się w Gmachu Głównym Uniwersytetu Wrocławskiego, zmierzyli się ze sobą uczniowie z całego Dolnego Śląska, którzy na przełomie marca i kwietnia zajęli miejsca na podium w półfinale konkursu. Naszą szkołę dzielnie reprezentowali uczniowie z klasy 1a Antoni Karczewski, Leon Krynicki i Ignacy Sudomierski, przygotowani przez panią Ewę Pajor i zdobyli tytuł Finalistów Konkursu w kategorii wiekowej klas I-III. Chłopcy wykazali się bardzo dużą wiedzą z zakresu szeroko pojętego bezpieczeństwa dnia codziennego, bezpieczeństwa ekologicznego oraz sytuacji kryzysowych. Do finału awansowała również uczennica klasy VII Liwia Kuriata, która ze względów zdrowotnych nie mogła wziąć udział w konkursie.

            Serdecznie gratulujemy naszej reprezentacji! Brawo pierwszaki!

          • Rozstrzygnięcie konkursu plastycznego "Symbole Wielkiej Brytanii"

          • 4

            Wczoraj odbyło się rozdanie nagród za udział w konkursie plastyczno-językowym z języka angielskiego dla klas 1–3. Uczestnicy przygotowali prace pod tytułem „Symbole Wielkiej Brytanii”.

            Wszyscy uczniowie otrzymali dyplomy i drobne upominki. Serdecznie gratulujemy kreatywności i zaangażowania!

          • Spacer do Doliny Różaneczników

          • 15

            W ramach projektu „Mały Inżynier” uczniowie klasy drugiej uczestniczyli w wyjątkowych zajęciach terenowych, które dostarczyły nam wszystkim wielu ciekawych doświadczeń i radości z odkrywania przyrody.

            Podczas spaceru do Doliny Różaneczników dzieci z ogromnym zaciekawieniem obserwowały zwierzęta żyjące w swoim naturalnym środowisku. Była to doskonała okazja do rozmów o przyrodzie, uważnego patrzenia na otaczający nas świat oraz uczenia się poprzez bezpośrednie doświadczenie. Uczniowie z wielkim zaangażowaniem dzielili się swoimi spostrzeżeniami i zadawali mnóstwo ciekawych pytań.

            Szczególne zainteresowanie wzbudziły szkielety zwierząt, które otrzymaliśmy w ramach projektu „Mały Inżynier”. Dzieci mogły z bliska przyjrzeć się ich budowie, porównać różnice i dowiedzieć się wielu interesujących informacji o zwierzętach oraz ich przystosowaniu do życia w naturze. Najciekawszym odkryciem był nietoperz którego rownież udało się dostrzec. Nauka poprzez obserwację i działanie okazała się niezwykle inspirująca.

            To były bardzo wartościowe zajęcia, pełne ciekawości, odkrywania i wspólnego poznawania świata. Cieszymy się, że nasi mali odkrywcy z takim entuzjazmem uczestniczą w kolejnych przygodach z nauką!

            Fundacja Rozwoju Edukacji Małego Inżyniera

          • Wycieczka do Wrocławia klas 4a i 5a

          • 28

            Wspólnie z Biurem Podróży Kubuś - Marta klasa 4a i 5a wybrały się na wycieczkę turystyczną do Wrocławia. Celem wyjazdu było zwiedzanie ZOO, Hydropolis oraz integracja klasowa. Dzień przyspożył nam wiele ciekawych wrażeń oraz emocji. Podziwialiśmy wiele zwierząt i słuchaliśmy opowieści pani przewodnik. Najciekawsze i wywołujące niesamowite wrażeni okazało się Afrykarium. Nie zabrakło w tym dniu przerwy na posiłek i zakup pamiątek. Bardzo ciekawą przygodą było zwiedzanie Hydropolis. Tam dowiedzieliśmy się wiele informacji na temat wody oraz obejrzeliśmy wspaniałą wystawę. Wróciliśmy zmęczeni, ale pełni niezapomnianych wrażeń i emocji. Ten dzień zapamiętamy na długo.

          • Międzyszkolne zawody w piłkę siatkową plażową

          • 7

            W dniu dzisiejszym nasze siatkarki i siatkarze z klas 7-8 mieli okazję zaprezentować się podczas gry w piłkę siatkową plażową Międzyszkolne zawody sportowe były na bardzo wysokim poziomie.

            Dziewczynki zajęły miejsce a chłopcymiejsce

            Serdecznie gratulujemy

          • Energia odnawialna

          • Grupa biblioteczna zrealizowała kolejne zadanie w ramach programu Fundacja Rozwoju Edukacji Małego Inżyniera Zielona Edukacja w szkołach Gminy Świebodzice.

            Podczas dzisiejszego spotkania:

            – obejrzeliśmy film o odnawialnych źródłach energii;

            – zastanawialiśmy się, które żywioły mogą produkować energię;

            – rozpoczęliśmy budowę modeli wytwarzających energię.

          • Obserwacja przyrody i tworzenie hoteli dla owadów - klasa 2

          • 18

            Podczas piątkowych zajęć Fundacja Rozwoju Edukacji Małego Inżyniera uczniowie klasy 2 uczestniczyli w zajęciach terenowych w lesie oraz w szkolnym ogrodzie. Dzieci obserwowały przyrodę, poznawały naturalne skarby lasu i zbierały dary natury, takie jak gałązki, szyszki, liście, mech czy kawałki kory.

            Z zebranych materiałów uczniowie tworzyli hotele dla pożytecznych owadów, rozwijając przy tym kreatywność, zdolności manualne oraz świadomość ekologiczną. Dzieci dowiedziały się, jak ważną rolę w przyrodzie pełnią owady zapylające i inne pożyteczne gatunki. Zajęcia były doskonałą okazją do nauki poprzez doświadczenie, współpracy oraz kontaktu z naturą.

          • Złoty medal Miłosza Rogacza

          • 23 maja 2026 roku w Żórawinie odbyły się Klubowe Mistrzostwa MKS Juvenia Wrocław Sekcja Judo, w których udział wzięło około 450 zawodników z różnych sekcji klubu.

            Miło nam poinformować, że uczeń naszej szkoły – Miłosz Rogacz – zdobył złoty medal w kategorii U11 do 37 kg. Miłosz zaprezentował świetną formę sięgając po najwyższe miejsce na podium.

            Serdecznie gratulujemy i życzymy kolejnych sukcesów sportowych!

          • Zmieniająca się przyroda

          • 37

            Zielona Edukacja w szkołach gminy Świebodzice . Fundacja Rozwoju Edukacji Małego Inżyniera

            W ramach projektu Mały Inżynier uczniowie z klasy 1a wybrali się dzisiaj na spacer. Dzieci z dużym zainteresowaniem obserwowały zmieniającą się przyrodę, rozpoznawały rośliny, słuchały śpiewu ptaków oraz zwracały uwagę na oznaki zbliżającego się lata. Podczas spaceru uczniowie rozwijali swoją ciekawość świata, spostrzegawczość oraz umiejętność uważnej obserwacji otoczenia. Zajęcia na świeżym powietrzu sprawiły dzieciom wiele radości i były doskonałą okazją do nauki poprzez bezpośredni kontakt z naturą

          • Miejski Konkurs Wiedzy Ogólnej Klas Ósmych „ Omnibus” 2026

          • 18

            Miejski Konkurs Wiedzy Ogólnej Klas Ósmych „ Omnibus” 21 maja 2026 r.

            Po raz kolejny uczniowie klas ósmych świebodzickich szkół podstawowych spotkali się w Szkole Podstawowej nr 4 im. Janusza Korczaka na Miejskim Konkursie Wiedzy Ogólnej OMNIBUS. Zmagania ósmoklasistów z zainteresowaniem obserwowali goście i zgromadzona publiczność. Jak zwykle konkurs dostarczył wielu emocji uczestnikom i publiczności, która z zainteresowaniem oglądała zmagania turniejowe. Wśród zaproszonych gości byli obecni: Elwira Kirklo-Rusek Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1, Anita Kołaczek Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 3 oraz Łukasz Kucemba Dyrektor Szkoły Podstawowej Integracyjnej,

            Konkurs otworzyła nasza Pani Dyrektor Anna Nowak, życząc wszystkim uczestnikom i publiczności niezapomnianych wrażeń.

            Jury w składzie :

            p. Katarzyna Stachnik - nauczyciel SP nr 4

            p. Ewa Tadeuszak - nauczyciel SP nr 1

            p. Wioleta Jamróz - nauczyciel SPI

            czuwało nad przebiegiem konkursu i zgodnością zmagań z regulaminem.

            W trakcie emocjonujących zmagań wyłoniono następujących laureatów :

            I miejsce – Stanisław Szczepaniak SP nr 2

            II miejsce – Szymon Matuska SP nr 4

            III miejsce – Franciszek Wojciechowski SPI.

            Uczestnicy konkursu i laureaci otrzymali pamiątkowe dyplomy, nagrody i słodki poczęstunek, które wręczyli Jury i zaproszeni goście. Fundatorem statuetki "Omnibus 2026" był Wiceprzewodniczący Rady Miasta Świebodzice p. Wojciech Latuszek.

            Konkurs przygotowały i przeprowadziły : p. Elżbieta Kurdybelska, p. Teresa Dobrowolska, p. Magdalena Zębek.

          • Grecja na forum klasy!

          • 7

            Dzieci z klasy 2 z ogromnym zaangażowaniem tworzyły lapbooki dotyczące Grecji, wykazując się kreatywnością i dużą wiedzą. Chętni uczniowie zaprezentowali swoje prace na forum klasy. Poziom był bardzo wysoki, a Jury miało naprawdę trudny orzech do zgryzienia!

            Jak każdy konkurs, również ten miał swoje zasady – pod uwagę brany był przede wszystkim wkład pracy dzieci.

            Wyróżnienia zdobyli:

            Filip Szewczak oraz Jan Bielak

            III miejsce: Michalina Marciniszyn

            II miejsce: Milosz Rogacz

            I miejsce: Kornelia Filipczyk

            Serdecznie gratulujemy wszystkim uczestnikom – każda praca była wyjątkowa!

          • XXX Konkurs Ortograficzno - Gramatyczny

          • 6

            Uczniowie naszej szkoły wzięli udział w XXX Konkursie Ortograficzno - Gramatycznym, który odbył się w Szkole Podstawowej im. Jana Brzechwy w Żarowie. Naszą szkołę reprezentowali uczniowie z klasy II – Tymoteusz i Hubert oraz z klasy III – Emilia i Kornelia.

            Uczestnicy mieli okazję sprawdzić swoją wiedzę i umiejętności językowe, rywalizując z uczniami innych szkół w przyjaznej atmosferze. Z ogromną radością informujemy, że Emilia Solczyńska z klasy III zdobyła wyróżnienie, co jest dużym sukcesem i powodem do dumy dla całej społeczności szkolnej.

            Szkolnymi koordynatorkami udziału uczniów w konkursie były Marta Wołodżko oraz Agata Buryło. Wszyscy uczestnicy otrzymali dyplomy uczestnictwa oraz drobne upominki.

            Serdecznie gratulujemy naszym reprezentantom i życzymy kolejnych sukcesów!

          • Przypominamy o konkursie plastycznym „Mama i Ja”!

          • Przypominamy o konkursie plastycznym „Mama i Ja”!

            Do zakończenia konkursu został już tylko tydzień!

            Serdecznie zapraszamy dzieci i młodzież do udziału w wyjątkowym konkursie plastycznym organizowanym przez Miejski Dom Kultury w Świebodzicach

            Temat: „Mama i Ja”

            Technika i format prac są dowolne!

            Termin składania prac: do 26 maja 2026 r.

            Prace należy dostarczyć do Miejskiego Domu Kultury w Świebodzicach

            To świetna okazja, aby poprzez sztukę pokazać miłość, bliskość i wyjątkową więź z mamą

            Kontakt: 74 666 95 10

            Czekamy na Wasze piękne i kreatywne prace!

          • Poznajemy kulturę i tradycje Grecji

          • 1

            W ramach obchodów Dnia Europejskiego uczniowie klasy pierwszej poznawali kulturę i tradycje Grecji. Podczas zajęć dzieci dowiedziały się, gdzie znajduje się Grecja, poznały jej symbole, charakterystyczne miejsca oraz ciekawostki związane z życiem mieszkańców tego kraju.

            Największą atrakcją były zajęcia plastyczne, podczas których uczniowie wykonywali talerze inspirowane grecką sztuką i ceramiką. Dzieci z dużym zaangażowaniem ozdabiały swoje prace, rozwijając kreatywność oraz sprawność manualną. Zajęcia sprawiły uczniom wiele radości i pozwoliły w ciekawy sposób przybliżyć kulturę Grecji.

          • Galeria bogów greckich

          • 3

            W ramach Tygodnia Greckiego uczniowie klasy 5 postanowili stworzyć wyjątkową i jedyną w swoim rodzaju Galerię Bogów Greckich. Zeszli z Olimpu i odwiedzili nas między innymi: Zeus, Demeter z Persefoną,Hades, Ares , Cerber, Afrodyta, siostry Gorgony i wielu innych.

          • Tydzień Grecki w klasie 2

          • 9

            W ramach Tygodnia Greckiego uczniowie klasy 2 mieli okazję przenieść się w niezwykły świat starożytnej i współczesnej Grecji. Podczas zajęć dzieci poznawały ciekawostki związane z kulturą, symbolami oraz charakterystycznymi elementami tego pięknego kraju.

            Jednym z najciekawszych punktów programu były warsztaty plastyczne, podczas których uczniowie z ogromnym zaangażowaniem tworzyli prace dotyczące greckich symboli. Nie zabrakło również kreatywnych dekoracji inspirowanych antyczną sztuką.

            Zajęcia były nie tylko doskonałą okazją do rozwijania talentów artystycznych, ale także do poszerzenia wiedzy o tradycjach i kulturze Grecji.

            Chętni uczniowie przygotowali też Lapbooki o Grecji, które zachwycały pomysłowością i starannością wykonania.

            Dzień grecki okazał się pełnym inspiracji czasem nauki poprzez zabawę, który na długo pozostanie w pamięci uczniów klasy 2.

          • Dzień Dziecka w Stajni Aquitana

          • Dzień Dziecka w Stajni Aquitana

            Zapraszamy dzieci na wyjątkowy dzień pełen zabawy, atrakcji i kontaktu z końmi. W programie m.in. zajęcia z końmi, gry i zabawy, zajęcia artystyczne, malowanie twarzy, ognisko oraz słodki poczęstunek.

            Data: 06.06.2026

            Start: 10:00

            Miejsce: Stajnia Aquitana, Stare Bogaczowice, ul. Główna (naprzeciwko Biedronki)

            Koszt udziału: 250 zł

            Rezerwacja miejsca następuje po wpłacie zaliczki w wysokości 100 zł.

            Liczba miejsc jest ograniczona.

            Zapraszamy zespół Stajnia Aquitana

          • Jabłko niezgody

          • 7

            Czy jedno owocowe nieporozumienie może doprowadzić do wielkiej wojny? Klasa 4 udowodniła, że greckie mity wcale nie muszą być nudne!

            W poniedziałek nasi młodsi koledzy i koleżanki z klasy 4 b zafundowali klasom 4a i 5a niezwykłą podróż na Olimp, wystawiając spektakl pt. „Jabłko niezgody”. Widzowie z zapartym tchem śledzili losy zakochanego Parysa, który musiał podjąć najtrudniejszą decyzję w swoim życiu - wybrać pomiędzy władzą, mądrością i miłością! Spektakl odbył się w ramach Tygodnia Europy w naszej szkole. Tegoroczne państwo przewodnie to oczywiście Grecja.

          • Tworzymy wiosenne zbiory matematyczne

          • 7

            Uczniowie z klasy pierwszej wzięli udział w kolejnych zajęciach z cyklu Fundacja Rozwoju Edukacji Małego Inżyniera pod hasłem „Tworzymy wiosenne zbiory matematyczne”.

            Celem zajęć było rozwijanie umiejętności matematycznych, spostrzegawczości oraz kreatywności dzieci poprzez działania praktyczne i twórcze.

            Podczas zajęć uczniowie samodzielnie wycinali wiosenne zwiastuny, takie jak kwiaty, motyle czy listki, a następnie tworzyli z nich różnorodne zbiory matematyczne. Dzieci klasyfikowały elementy według wybranych cech, przeliczały je, porównywały liczebność zbiorów oraz wskazywały zbiory większe i mniejsze.

            Zajęcia przebiegały w miłej i twórczej atmosferze. Uczniowie z dużym zaangażowaniem wykonywali zadania, rozwijając jednocześnie umiejętność współpracy oraz logicznego myślenia. Dzięki połączeniu edukacji matematycznej, dzieci chętnie uczestniczyły w proponowanych działaniach i utrwaliły wiadomości związane z tematyką wiosenną.

          • Gratulujemy naszej uczennicy, Latice Chmielińskiej

          • Gratulujemy naszej uczennicy, Latice Chmielińskiej, która brała udział w zawodach rangi mistrzowskiej. Po zdobyciu tytułu Mistrzyni Polski otrzymała możliwość reprezentowania Polski na Mistrzostwach Europy w Serbii, które odbyły się w dniach 14.05-17.05.26 od czwartku do niedzieli.

             

            WDSF European Championships Disco & Stage Dance - Novi Sad 2026

            Tancerki UKTS Cordex miały zaszczyt wystąpić i reprezentować Polskę przez 4 dni na europejskiej scenie w Serbii

            To dni wypełnione emocjami, stresem, wdzięcznością, dumą i wsparciem dla Polskiej reprezentacji

            W Mistrzostwach wzięło udział ponad 2500 tancerzy z 22 krajów Europy, konkurencja była ogromna a poziom prezentacji wielokrotnie zachwycał. W gronie występujących czuliśmy się wyróżnieni i docenieni.

            Wracamy z rezultatami:

            Sara & Latika - duet jazz junior I - 7 miejsce

            Nel & Tamara - duet jazz junior II - 8 miejsce

            Tippy Toe - miniformacja jazz junior - 7 miejsce

            Tippy Toe - formacja modern junior - 11 miejsce

            Wracamy zainspirowani, wzbogaceni i zadowoleni, dziękujemy trenerce Agacie Zając za przygotowanie, prowadzenie i nieocenione wsparcie w czasie rywalizacji

            Dziękujemy Kapitanom, Trenerom, Tancerzom z POLSKIEJ drużyny - to zaszczyt znaleźć się w tym gronie

            Wyrazy wdzięczności za wsparcie i pomoc dla Pani Prezes Związku Tańca Nowoczesnego Joannie Sudek-Szewczyk

            Związek Tańca Nowoczesnego

            Polski Taniec

            Joanna Sudek-Szewczyk

            Agata Zając

            WDSF DanceSport

          • Wielka uczta Bogów na Olimpie!

          • 17

            Wielka uczta Bogów na Olimpie!

            Klasa 3 w ramach Dnia Europejskiego spotkała się na Olimpie. Miały być wielkie obrady, ale my jak zawsze musimy dodać coś od siebie!

            Dzieciaki zaśpiewały fragment piosenki ,,Na szczycie”. U nas nie może być nudno! Dziękujemy rodzicom za pomoc!

          • Dni Europy - Grecja

          • 7

            Klasa 4a w ramach Dni Europejskich przygotowała spotkanie w Greckiej Tawernie. Dzieci wysłuchały informacji o greckiej kuchni przekazanych przez Zeusa. Następnie wszyscy mieliśmy okazję degustować greckie przysmaki. To był dzień pełen emocji i miłych wrażeń. Bardzo cieszymy się, że choć na chwilę mogliśmy przenieść się do Grecji

          • Poznajemy łąkę i ogród polny jako ekosystem!

          • 18

            Mali Inżynierowie poznają łąkę i ogród polny jako ekosystem!

            Podczas zajęć „Małego Inżyniera” Fundacja Rozwoju Edukacji Małego Inżyniera uczniowie klasy drugiej odkrywali tajemnice łąki i poznawali jej mieszkańców. W klasie obejrzeliśmy film edukacyjny, układaliśmy Łąkowe Domino oraz korzystaliśmy z magnetycznych, samoprzylepnych ilustracji, przyporządkowując rośliny, zwierzęta i owady do odpowiednich kategorii mieszkańców łąki.

            Na zakończenie wybraliśmy się na spacer na pobliską łąkę, gdzie przy pomocy lornetek i szkieł powiększających mogliśmy z bliska obserwować przyrodę i przekonać się, jak wygląda codzienne życie tego niezwykłego ekosystemu. To była pełna odkryć i ciekawych obserwacji lekcja w terenie!

          • Spotkania autorskie w ramach Międzynarodowego Programu Nasza Mała Biblioteka

          • 5

            W ostatnich dniach nasi uczniowie wzięli udział w spotkaniach autorskich, które odbyły się w ramach Międzynarodowego Projektu Czytelniczego Nasza Mała Biblioteka

            8 maja miało miejsce spotkanie z Anną Onichimowską, autorką książki „Piecyk, czapeczka, budyń”, w którym uczestniczyła klasa 3. Podczas dyskusji z pisarką dowiedzieliśmy się m.in., jak powstawały jej książki (a jest ich 62), skąd czerpie pomysły na nowe historie, jak spędza wolny czas oraz jaka jest jej ulubiona książka.

            15 maja uczniowie klasy 1 wzięli udział w spotkaniu z Sylvie Neeman, autorką książki „Nadchodzą”. Uczniowie zadawali wiele pytań, dzięki czemu poznali wiele ciekawostek na temat książek oraz samej pisarki. Na koniec spotkania dzieci pokazały pisarce, przygotowane dzień wcześniej stworki potworki - bohaterów książki. Spotkanie było tłumaczone z języka francuskiego.

          • TURNIEJ KLAS TRZECICH W PIŁKĘ NOŻNĄ

          • 14

            Klasa 3 wzięła dziś udział w TURNIEJU KLAS TRZECICH W PIŁKĘ NOŻNĄ.

            Nasza klasa 3 zaprezentowała się na bardzo dobrym poziomie. Reprezentowali nas chłopcy i dziewczynki. Każdy dziś dostał szansę grania. Było dużo emocji, zaciętej walki i gry do końcowego gwizdka!

            Nasza klasa zajęła 4 miejsce . Dostaliśmy medale, piękny puchar oraz vouchery na basen .

            Gratulujemy walki

          • Akademia Bezpiecznego Puchatka

          • 34

            Przez cały rok szkolny uczniowie z klasy 1a uczestniczyli w XVII edycji programu edukacyjnego „Akademia Bezpiecznego Puchatka” . Celem programu było kształtowanie u uczniów właściwych postaw związanych z bezpieczeństwem oraz rozwijanie umiejętności radzenia sobie w różnych sytuacjach życia codziennego.

            Podczas zajęć poruszano wiele ważnych tematów dotyczących bezpieczeństwa w szkole, na drodze, w domu, podczas wypoczynku oraz w relacjach z rówieśnikami. Uczniowie poznawali zasady bezpiecznego zachowania w klasie, na korytarzu szkolnym i podczas zabaw. Uczyli reagowania w sytuacjach, gdy ktoś potrzebuje pomocy, a także w jaki sposób prawidłowo udzielać pierwszej pomocy. Dowiedzieli się jak poruszać się po drodze, znaczenia znaków drogowych oraz zasad przechodzenia przez jezdnię.

            W ramach programu omawiano również zagadnienia związane z bezpiecznym korzystaniem z internetu. Dzieci dowiedziały się, jak chronić swoje dane osobowe, jak reagować na niebezpieczne sytuacje w sieci oraz do kogo zwrócić się o pomoc. Ważnym elementem zajęć było także budowanie prawidłowych relacji z rówieśnikami, rozwijanie empatii, szacunku i umiejętności współpracy.

            Podczas realizacji programu uczniowie uczestniczyli w rozmowach, oglądali filmy edukacyjne, wykonywali karty pracy, brali udział w zabawach dydaktycznych oraz scenkach sytuacyjnych. Poruszono również tematykę bezpieczeństwa finansowego, ucząc dzieci podstaw rozsądnego gospodarowania pieniędzmi i odpowiedzialnych wyborów.

            Dzieci chętnie uczestniczyły w proponowanych aktywnościach, wykazywały duże zainteresowanie tematyką bezpieczeństwa oraz potrafiły wykorzystać zdobytą wiedzę w praktycznych sytuacjach oraz w teście podsumowującym zdjęcia. Realizacja programu przyczyniła się do zwiększenia świadomości uczniów na temat bezpiecznych zachowań oraz odpowiedzialności za siebie i innych.